فلج خواب یا بختک چیست؟

هنگامی که  شما خواب هستید و بدنتان در حال استراحت است، مغز فعال میشود و صداها یا احساساتی را به عنوان یک رویا برای شما تداعی میکند. که میتواند واکنش شما به آن مانند دیدن یک کابوس، وحشت زده باشد. در عین حال بدن شما فلج میشود و توانایی شما برای حرکت عضلات به صورت موقت از بین میرود.

فلج خواب یا بختک

فلج خواب اتفاقی است که در طی مرحله خواب گذار یعنی زمانی که فرد میخواهد از حالت بیداری به خواب و از حالت خواب به بیداری برود اتفاق می افتد. در فلخ خواب فرد به طور موقت توانایی خود را برای صحبت کردن یا حرکت دادن دست ها، پاها، انگشتان دست و پا، پلک ها و سایر اندام ها از دست می دهد. به تعبیری دیگر برای مدتی تمام اندام هایی که تحت کنترل ارادی فرد بودند فلج میشوند.

فلج خواب معمولا در بین زنان و مردان به نبست مساوی اتفاق می افتد، دفعات اول آن معمولا در سنین نوجوانی یا اوایل جوانی رخ میدهد و در طی دهه های ۳۰ و ۴۰ می تواند تکرار شود.

علل بروز فلج خواب

ایجاد بروز فلج خواب و دلایل آن برای یک فرد ممکن است کاملا متفاوت با فرد دیگر باشد. اما به صورت کلی شایع ترین عوامل در بروز فلج خواب عبارتند از:

• الگوی خواب نا منظم (مثلا؛ شیفیت های کاری متغییر، زمان خواب شب به روز منتقل میشود.)
• خوابیدن به پشت (حالت طاق باز)
• سابقه خوانوادگی فلج در خواب
• فشار خون بالا
• اختلالات اضطرابی
• میگرن
• نارکولپسی ( نوعی اختلال خواب)

علائم و نشانه های فلج خواب

فلج خواب اکثرا با ناتوانی گذرا و کوتاه مدت در حرکت و صحبت، در حین خواب اتفاق می افتد که ممکن است چند دقیقه طول بکشد و فقط توانایی حرکت چشم حفظ شود. برخی افراد در زمان تجربه فلج خواب احساس خفگی یا سخت نفس کشیدن دارند (به گونه ای که انگار کسی بر روی سینه آن ها ایستاده یا نشسته است)، که احتمالا مربوط به عضلات محدودی است که برای کمک به تنفس شما موثر است.

راه های مقابله هنگام فلج خواب

• سعی کنید وضعیت خروج از بدن را در خود القا کنید.
• چشمان خود را به شدت تکان دهید، سعی کنید پلک ها و سر خود را نیز حرکت دهید.
• سعی کنید انگشتان دست و پای خورد را حرکت بدهید.

تشخیص فلج خواب

به طور کلی دو نوع عارضه فلج خواب وجود دارد که امکان دارد خود شما قادر به تشخیص آن باشید:

• فلج خواب ایزوله: این نوع فلج خاب بسیار شایع است و معمولا برای افراد آزار دهنده نیست. این نوع حملات معمولا فقط یک تا دو دقیقه طول میکشد و احتمال تداوم آن بسیار ضعیف است.
• فلج خواب ایزوله مکرر: زمانی که فرد به طور مکرر علائم ناتوانی در حرکت کردن، صحبت کردن را در هنگام به خواب رفتن و در هنگام بیدار شدن تجربه میکند، درچار فلج خواب ایزوله مکرر است. این بیماری مزمن میتواند موجب تحریک اضطراب شدید و ایجاد ترس از خوابیدن در فرد شود. تنها ۳ درصد از مردم ممکن است درگیر فلج خواب ایزوله مکرر شوند.

درمان

در صورت وقوع فلج خواب ناخوشایند، لازم است به پزشک مراجعه کرده تا او معاینات و ارزیابی های لازم را برای تشخیص اختلال خواب مثل حمله خواب یا بیماری های مغز اعصاب را انجام دهد.

گاها فلج خواب میتواند به علت عوارض یکسری بیماری ها باشد که تشخیص داده نشده اند.