پنج عامل بزرگ و اصلی شخصیت چه هستند؟

پنج عامل بزرگ شخصیت چیست

در سه دهه پیش مدلی از پنج عامل شخصیت مطرح شد که یکی از کامل ترین مدل ها  در زمینه شخصیت است. هم اکنون این مدل در مباحثی مانند مشاوره قبل از ازدواج یا تشخیص شخصیت به گستردگی استفاده میشود. مدل پنج عامل بزرگ شخصیت توسط مک کری و کاستا مطرح شده اند، که در آن پنج بعد اساسی را برای شخصیت تعریف میکنند و هر بعد در بر گیرنده تعدادی صفات خاص است که مجموع آن ها صفات مدل پنج عامل شخصیتی را تشکیل میدهند. پنج عامل بزرگ شخصیت چیست :

• صفات مرتبط با برونگرایی (E)
• صفات مرتبط با روان رنجوری یا روان نژندی (N)
• صفات مرتبط با گشودگی (O)
• صفات مربوط با توافق (A)
• صفات مربوط به وظیفه شناسی (C)

عامل اول: برونگرایی(E)

این عامل در بر گیرنده صفاتی همچون جامعه پذیری، معاشرتی بودن، سلطه جویی، هیجان خواهی، فعال بودن، پر حرف بودن، پر انرژی بودن، قاطعیت و … است.

صفات مرتبط با برونگرایی (E)

• صمیمیت
• جمع گرایی
• قاطعیت
• فعالیت
• هیجان خواهی
• هیجان مثبت

عامل دوم: روان رنجوری یا روان نژندی (N)

اساس این عامل را تجربه هیجانات منفی نامطلوب تشکیل میدهند و از تعدادی صفت مانند؛ اضطراب، افسردگی، آسیب پذیر بودن و بی ثباتی هیجانی تشکیل شده است. یکی از مشخصه های اصلی این عامل ناسازگاری و عواطف منفی است.

صفات مربوط با روان رنجوری (N)

• اضطراب
• خشم
• افسردگی
• شرم و کم رویی
• تکانش گری؛ واکنش های انفجاری که نسبتا غیر ارادی و بدون فکر کردن انجام داده میشود.
• آسیب پذیری به استرس و فشار ها

عامل سوم: گشودگی (O)

این عامل میزان انعطاف پذیری افراد را در برابر تجارب تعیین میکند.

صفات مربوط با گشودگی (O)

• تخیل
• زیبا پسندی
• احساسات
• اعمال؛ تلاش و فعالیت های تازه و متنوع
• عقاید؛ کنجکاوی ذهنی و علایق جدید
• ارزش ها

عامل چهارم: توافق (A)

این عامل میزان اعتماد، همکاری، هم حسی و توافق با دیگران را میسنجد.

صفات مربوط با توافق (A)

• اعتماد
• رک گویی
• نوع دوستی
• همراهی
• تواضع
• دل رحمی

عامل پنجم: وظیفه شناسی (C)

این عامل میزان وظیفه شناسی و احساس مسئولیت و همچنین نیاز به پیشرفت را معین میسازد.

صفات مربوط با وظیفه شناسی (C)

• وظیفه شناسی
• تلاش برای موفقیت
• خویشتن داری
• نظم و ترتیب
• کفایت
• احتیاط در تصمیم گیری