اوتیسم چیست؟

اوتیسم یا در خود ماندگی یک اختلال رشد در عملکرد مغز است و هسته مرکزی آن؛ اختلال درارتباط است. علائم این اختلال در سال های اولیه کودکی (معمولا تا سه سالگی) نمایان میشود و تا آخرین لحظات زندگی فرد همراه اوست. افراد مبتلا به اختلال اوتیسم (بزگسال و کودک) درگیر مشکلاتی چون؛ فعالیت ها و رفتارهای محدود، برقراری روابط اجتماعی ضعیف و مشکلاتی در ارتباط کلامی و غیر کلامی دارند.

اوتیسم بر رشد طبیعی مغز که مربوط به مهارت های ارتباطی و تعاملات است، تاثیر میگذارد.

بعضی از افراد اوتیسمی رفتارهای خود آزارانه و پرخاشگرانه دارند. آنها رفتارهای مانند؛ دلبستگی ب اشیاء، حرکات تکراری، پاسخ غیر معقول به افراد و مقاومت در مقابل تغییر از خود نشان میدهند و امکان دارد در یکی از حواس های پنج گانه خود حساسیت غیر معمول داشته باشند.

اوتیسم، یک اختلال ژنتیکی عمیق و پیچیده است، دلیل اصلی به وجود آمدن آن هنوز ناشناخته است و ارتباطی با سبک زندگی و خانواده، وضعیت اجتماعی، اقتصادی، … ندارد. طبق آمار از هر۵۰ کودک ،۱ کودک درگیر اختلال اوتیسم می شود و این اختلال در پسران شایع تر از دختران است.

 

دلایل ابتلا به اوتیسم

هنوز دلایل ابتلا به اوتیسم مشخص نشده است؛ اما دانشمندان حدس میزنند عوامل زیر در به وجود آمدن این اختلال نقش داشته باشند:

• مبتلا بودن یکی از اقوام درجه یک به اوتیسم
• سابقه عفونت ویروسی
• بارداری در سن بالا
• وزن کم هنگام تولد
• جهش ژنتیکی
• اختلالات ژنتیکی
• عدم تعادل متابولیک
• قرار گرفتن در معرض مواد سمی محیط زیست یا فلزات سنگین.

 

با کودک مبتلا به اوتیسم خود چگونه رفتار کنیم؟

برای رفتار با کودکان که در گیر اختلال اوتیسم هستند، نیازی نیست کار دشوار یا پیچیده ای انجام دهید؛ فقیط کافیست:

* انعطاف پذیر باشید؛ در مقابل رفتار کودکان درگیر اختلال اوتیسم منعطف باشید برای مثال؛ آن ها معمولا بی پرده صحبت می کنند و ممکن است حرفی بزنند که شما رو ناراحت کنند اما شما واکنش تندی از خود نشان ندهید و با ملایمت با آن ها رفتار کنید.

* همیشه مثبت باشید؛ کودکان درگیر اختلال اوتیسم  در مقابل افراد مثبت بهتر عمل میکنند.

* صبور باشید؛ کودکان اوتیسمی در برقراری روابط کند هستند و برای ارتباط با آن ها باید صبور باشید.

* عشق وعلاقه تان را به کودکانتان نشان دهید؛ کودکانی که اختلال اوتیسم دارند در ابراز احساسات خود ناتوانند، اما آن ها باید بدانند که شما به آن ها علاقه دارید و درکشان می کنید.

* مهربان باشید؛ کودکان اوتیسمی دوست دارند درست مثل کودکان دیگر در آغوش گرفته شوند.

* به جلب توجه ها واکنشی نشان ندهید؛ کودکان درگیر این اختلال کارهای منفی انجام میدهند تا توجه شما را جلب کنند، اما شما با توجه نکردن به آن ها کمک میکنید که از این رفتار ناهنجار دست بردارد.

والدین کودکان مبتلا به اوتیسم نگرانی های زیادی درباره کودکان خود دارند؛ اما این والدین باید بدانند این اختلال با کمک افراد آگاه قابل کنترل است و میتوان مهارت ها و دانش های ارزشمندی را به کودکانشان بیاموزند.

انواع اختلالات طیف اوتیسم

این اختلال میتواند به صورت خفیف، متوسط و شدید باشد.

• اختلال فراگیر رشد PDD)): کودکان دارای این اختلال رفتارها و علائق مختص اوتیسم را بروز میدهند.
• اختلال اوتیستیک یا اوتیسم: از نشانه های این اختلال میتوان بوجود آمدن مشکلاتی در زمینه تعاملات اجتماعی، ایجاد ارتباط با دیگران و انجام بازی های تخیلی اشاره کرد.
• سندروم آسپرگر: در دسته طیف خفیف قرار دارد. این کودکان عملکرد ضعیفی در زمینه ارتباطات اجتماعی و کسب و پیگیری علائق خود دارند.
• اختلال از هم گسیختگی کودک: این اختلال تا سن دو سالگی پنهان میماند و پس از بروز؛ مشکلاتی در مهارت اجتماعی و ارتباطی برایشان بوجود می آید. آمار مبتلایان به این طیف اختلال بسیار پایین است.
• سندرم رت: این اختلال در دختران شایع تر است و به دلیل نقص های ژنتیکی به وجود می آید. افراد مبتلا رفتاری عادی دارن و بعد از رسیدن به سنی خاصی علائم آن ها نمایان میشوند.

تشخیص اختلال اوتیسم

تشخیص اوتیسم میتواند کار دشواری باشد؛ زیرا هیچ گونه تست پزشکی برای آن وجود ندارد و پزشکان با بررسی رفتار فرد و رشد کودک میتوانند آن را شناسایی کنند. خانواده کودکان نیز میتوانند با زیر نظر گرفتن رفتار کودک خود و آگاهی از علائم این اختلال میتوانند در تشخیص دکتر را یاری کنند.

تشخیص در دوران کودکی مهم است، زیرا میتواند تغییر بزرگی ایجاد کند.

درمان اختلال اوتیسم

برای درمان فرد دارای اختلال اوتیسم میتوان یکی از روش های زیر وجود دارند:

• گفتار درمانی؛ در این روش می توان به افارد دارای اوتیسم کمک کرد تا ارتباط کلامی و غیر کلامی و ارتباط اجتماعی خود را بهبود ببخشند و به روشهای مفید تر و کاربردی تری در برقراری ارتباط دست پیدا کنند.
• درمان ABA؛ یکی از شناخته ترین روش هاست که معمولا به خانواده ها پیشنهاد میشود. در این عملکرد به صورت استاندارد روزانه ۴ ساعتو ۲۵ ساعت در هفته برای کودک داری اوتیسم به صورت انفرادی برگزار میشود. این فرآیند برای کودکان و خانواده هایشان نتایج حیرت آوری به همراه دارد.
• رویکرد تیچ؛ این روش میتواند آن چیزی که تحت عنوان استقلال است را برای کودک دارای اوتیسم برای آینده مهیا سازد.
• کار درمانی؛ به فرد دارای اوتیسم کمک می کند تا مهارتهای شناختی، جسمی، اجتماعی و حرکتی اش ارتقا پیدا کند.
• درمان پاسخ محور؛ باعث بهبود عملکرد کودکان در زمینه های؛ رشد مهارت های ارتباط اجتماعی و زبانی، افزایش رفتار های مثبت اجتماعی و کاهش رفتار های چالش برانگیز است.
• فلورتایم؛ به کودکان دارای اوتیسم کمک می کند تا ارتباط عاطفی و مهارتهای ارتباطی خود را گسترش دهند.
• رفتار کلامی؛ ارتباط و گفتار و زبان را به کودک دارای اوتیسم اموزش می دهد.
• مداخله رشد ارتباط؛ این مداخله، درمانی خانواده محور است و تمرکز آن بر ایجاد مهارتهای اجتماعی و عاطفی است.
• مدل دنور؛ این مدل مانند ABA است و توانسته نواقصی که در ABAوجود دارد را حل کند.در این مدل والدین و درمانگران از بازی برای ایجاد روابط مثبت و سرگرم کننده استفاده می کنند  و از این طریق است که کودک به تقویت مهارتهای زبانی و شناختی و اجتماعی تحریک می گردد.در مدل دنور اموزش و درمان در حین فعالیت های روزمره اتفاق می افتد.
• بازی درمانی؛ براساس تجربه درمانگران کودکان تحت روش‌های مؤثر آموزش با اشیاء و افراد، برای توسعه حس‌ها و گفتار و مهارت‌های اجتماعی‌شان قرار می گیرند بی‌نهایت ذوق‌زده شده، لذت می برند.
• دارو درمانی؛ در حال حاضر داروی خاصی برای این اختلال وجود ندارد، اما برخی داروها هستند که می توانند بر روی برخی علائم این اختلال تاثیر گذار باشند.
• سان رایس؛ در این روش روان درمان با قرارگری در دنیای کودکان اوتیسمی راه های درمان آنان را کشف میکنند.